تخم و برگ گشنیز

خواص گشنیز Coriander

نام علمی (Coriangrum sativum)

کلیات گیاه شناسی:

گشنیز گیاه بومی جنوب اروپا و مناطق مدیترانه است. در بیشتر نقاط ایران نیز می روید. از زمانهای قدیم وجود داشته و حتی مورد مصرف مصری ها بوده است.

بقراط این گیاه را می شناخته و برای درمان بیماریهای مختلف از آن استفاده می کرده است. در قرون وسطی، ضعف جنسی را با گشنیز درمان می کردند.

گشنیز گیاهی است علفی و یکساله، برنگ سبز که ارتفاع آن تا ۸۰ سانتیمتر نیز می رسد. برگ های آن به دو شکل ظاهر می شود: آنهائی که در قاعدۂ ساقه وجود دارد و به شكل دندانه دار و دیگری در طول ساقه که باریک و نخی شکل می باشند.

قسمتهای مورد استفاده گیاه، ساقه و برگ و میوه آن است. میوه گشنیز گرد و برنگ زرد می باشد. بوی تازه آن مطبوع نبوده و تقریبا بد بو است ولی بر اثر خشک شدن این بو از بین رفته و خوشبو می شود. حتی نام لاتین گشنیز از لغت یونانی Korio مشتق شده که به معنی بد بو است.

ترکیبات شیمیایی:

در ۱۰۰ گرم گشنیز مواد زیر وجود دارد:

آب               ۷ . ۵ گرم

مواد چرب       ۱۵ گرم

سلولز           ۳۸ گرم

اسانس           1گرم

اسید اگزالیک    ۱۲ میلی گرم

کلسیم           ۱۷۰ میلی گرم

ویتامین آ        ۲۰۰ واحد

ویتامین ث       50 میلی گرم

مواد چرب گشنیز مرکب از اسید اولئیک، اسید پالمتیک، اسید لینولئیک و اسید پتروسه لینیک است. در برگ های خشک گشنیز مقدار زیادی ویتامین A و C یافت می شود.

خواص داروئی

گشنیز و تخم گشنیز از نظر طب قدیم ایران سرد و خشک است.

خواص تخم گشنیز به قرار زیر است:

  • تخم گشنیز را پودر کرده و با نسبت مساوی با شکر و یا عسل مخلوط کن برای تقویت بدن بسیار مفید است.
  • معده را تقویت می کند.
  • خوردن تخم گشنیز با غذا، به هضم غذا کمک می کند.
  • ادرار آور است.
  • قاعده آور است.
  • کرم های معده و روده را از بین می برد
  • برای برطرف کردن تب تیفوئید مفید است.
  • خاصیت ضد باکتری دارد و بیماریهای عفونی روده را برطرف می کند.
  • تب های نوبه ای را از بین می برد.
  • برای نرم کردن سینه از جوشانده تخم گشنیز استفاده کنید.
  • جوشانده تخم گشنیز خواب آور است.
  • زکام را برطرف می کند.
  • تخم گشنیز، شیر را در مادران شیرده زیاد می کند.
  • برای تسکین درد دندان، تخم گشنیز را بجویید.
  • تقویت کننده قلب است.
  • جوشانده تخم گشنیز با خوردن تخم گشنیز بوداده، اسهال خونی را برطرف می کند.

خواص برگ و ساقه گشنیز:

  • گشنیز خواب آور است.
  • مسکن و آرام کننده است.
  • مسمومیت های حاصله از مواد پروتئینی را برطرف می کند.
  • با غذا گشنیز بخورید تا از ترش شدن غذا جلوگیری کند.
  • تشنگی را برطرف می کند.
  • طحال را تمیز و تقویت می کند.
  • برای فتق مفید است.
  • برای برطرف کردن بوی بد دهان سوپ گشنیز بخورید.
  • دل درد را برطرف می کند.

طرز استفاده:

برطرف کننده بواسیر

حدود ۱۰ گرم تخم گشنیز را در ماهی تابه ریخته و بو بدهید تا رنگ آن قهوه ای شود. سپس آن را پودر کنید و با سرکه و یا شراب مخلوط کرده و چند روز آن را بنوشید تا بواسیر از بین برود.

برای برطرف کردن دندان درد

حدود ۱۰ گرم تخم گشنیز را در چهار لیتر آب ریخته و بگذارید بجوشد تا حجم آن به یک لیتر برسد. سپس آن را کمی سرد کنید و در دهان مضمضه کنید تا درد دندان برطرف شود.

برای شستن دهان و دندان

یک قاشق چایخوری پودر تخم گشنیز را در یک لیوان آب جوش ریخته و بمدت ۵ دقیقه دم کنید. سپس آنرا برای شستن دهان، دندان و گلو غرغره کنید.

مضرات گشنیز

گشنیز اگر به اندازه بکار رود ضرری ندارد ولی مصرف زیاد از حد آن تولید مستی توام با خستگی شدید می کند و گاهی به خوابی عمیق و گنگی و بی حسی منجر می شود.

روشهای مصرف گشنیز

از این گیاه بصورت پودر قطره قرص عرقیات پماد و اسانس استفاده می شود.

مطالب مرتبط

خواص گردو WALNUT

پوسته گوشتدار میوه سبز گردو، دارای امولسیون، قند و اسیدهای آلی مانند اسید سیتریک، اسید مالیک، فسفات ها و اگزالات کلسیم است. عصاره برگ درخت گردو خاصیت میکروب کشی و باکتری کشی دارد.

جزییات ...

گریپ فروت Grapefruit

گریپ فروت یک میوه اسیدی است و بهتر است که آن را همراه دیگر مرکبات مصرف گریپ فروت یک کرد و هنگامیکه آن را می برید، زود آن را مصرف کنید؛ زیرا در اثر ماندن مواد موثر خود را از دست داده و تلخ می شود. گریپ فروت از لیموترش کمتر اسیدی است.

جزییات ...

گیاه کورک Kavark یا کبر مفید برای طحال و کبد

کورک یا کبر گیاهی مفید در درمان بیماری های طحال و کبد است. غنچه های نارس گل آن را در آب نمک انداخته و تلخی آن را می گیرند و بعد در سرکه ترشی می اندازند که خیلی لذيذ است. میوه آن به فارسی به نام خیار کبر و خیار شنگ معروف می باشد.

جزییات ...

خواص کنجد Sesame

کنجد دارای پروتئین، ویتامین های B , D , E , F و لسیتین Lecithin می باشد. مقدار روغن آن در حدود ۵۰٪ است. روغن کنجد مرکب از حدود ۷۰٪ اسیدهای چرب اشباع نشده مانند: لینولئیک اسید ، اولئیک اسید و مقداری اسیدهای چرب اشباع شده مانند: اسید پالمتیک و آراشیدیک اسید می باشد.

جزییات ...

خواص کلم

کلم حاوی ویتامین های E ، C ، B ، A و مواد معدنی متعددی مانند: کلسیم، منیزیم، گوگرد، سدیم، فسفر و مقدار کمی مس و روی است. در ضمن كلم منبع غنی ای از آهن، اسید فولیک و کلروفیل است و بعد از جعفری، بیشترین مقدار ویتامین C را در بین سبزیهای کلروفیل دار دارد؛

جزییات ...