رازیانه

خواص بادیان (رازیانه ) و موارد مصرف رازیانه

کلیات گیاه شناسی:

بادیان (صورت کهن تر آن بادیان)

نام یا جزئی از نام فارسی سه گیاه یا تخم سه گیاه گوناگون:

  1. رازیانه
  2. بادیان رومی (آنیسون )
  3. بادیان ختایی

رازیانه:

در برخی از مآخذ دارو پزشکی اسلامی، مانند الاغراض الطبية جرجانی (ص ۵۵۹)، تحفه حکیم مؤمن (ص ۱۴۴)، و مخزن الادویۂ عقیلی علوی شیرازی (ص ۲۱۷)، بادیان مترادف رازیانه / رازيانج دانسته شده است؛ اما اخوینی بخاری (متوفی ح ۳۷۳) در هدايه المتعلمين في الطب، کهنترین کتاب طبی شناخته شده به فارسی، بادیان (یا ریشه یا تخم آن) و رازیانه (و تخم آن) را دو گیاه متفاوت ذکر کرده است.

بادیان رومی (= انیسون)

بادیان و انیسون هر دو از خانواده چتریان اند و تخم آنها از نظر شکل و بوو خواص، بسیار شبیه به هم و لذا قابل اشتباه با یکدیگر است.

 

 

بادیان ختایی

درختچه ای از خانواده ماگنولیاییان و بومی چین و حوالی آن است. قبل از قرن دهم پیش از میلاد در چین شناخته شده بوده، ولی بسی دیرتر به برخی از سرزمینهای دیگر از جمله در قرن دوازدهم / هجدهم به اروپا راه یافته است. در مآخذ قدیم داروشناسی و پزشکی غربی (یونانی، رومی) و اسلامی نامی از آن نرفته است، در ماخذ جديده مثلا الموسوعة في علوم الطبيعة، (ج ۱، ش ۲۲۹۸ و ۲۶۹۳)، نام «انیسون پا اننا نجمی » را به تقلید از نام فرانسوی آن، برای آن جعل کرده اند. نامگذاری نسبتا جدید فارسی، «بادیان ختایی»، نظر به مشابهت بوی دانه های این گیاه با بوی تند دانه هام بادیان (= رازیانه) و نظر به منبع اصلی آن، ختا/ خطا ( چین شمالی، در ماخذ اسلامی بوده است. به قول صاحب مخزن الادوية (ص ۲۰۱)، «بادیان خطایی از ادويه جديده است و آن را از جبال نیپال و چین و زیربادات هند آورند و مقوی معده، دافع ریاح ودرد احشاء، محلل بلغم و مدر بول است و نصاری به جهت همین خواص، با چای خطایی طبخ نموده می نوشند.

 

 

خواص دارویی:

رازیانه از نظر طب قدیم ایران گرم و خشک است. ریشه رازیانه گرمتر از بقیه قسمت های گیاه است.

    • رازیانه اثر زیاد کنده شیر را در زنان شیرده دارد و بدین منظور می توان از دم کرده رازیانه استفاده کرد.
    • اشتها آور و مقوی است.
    • نفخ و گاز معده را از بین می برد.
    • قاعده آور است.
    • برگهای رازیانه ادرار آور است.
    • جوشانده ریشه رازیانه ملین و مسهل است.
    • روغن تخم رازیانه، کرم روده را از بین می برد. و حالت تهوع را بر طرف می کند.
    • برای برطرف کردن آسم، سرفه و تنگی نفس از دم کرده تخم رازیانه بمقدار سه فنجان در روز استفاده کنید.
    • برای رفع اسهال، رازیانه را با زیره سبز به نسبت مساوی دم کرده و به مریض بدهید.
    • میتوان از رازیانه به عنوان داروی ضد نفخ بصورت زیر استفاده کرد: ۵ گرم پودر انیسون و ۵ گرم پودر زیره کرمان، ۵ گرم پودر تخم گشنیز و ۵ گرم پودر رازیان را با هم مخلوط کرده و در یک لیتر آب جوش بریزید و آنرا بمدت ۱۰ دقیقه دم کنید. سپس آنرا صاف کرده و کم کم بنوشید.
    • رازیانه بعلت داشتن هورمون زنانه، رشد دخترها را جلو می اندازد.
    • رازیانه مغز را فعال می کند.
    • ریشه رازیانه دارای کومارین Coumarin می باشد. چون این ماده رقيق کننده خون است، بنابراین آنهایی که مبتلا به تصلب شرائین یا انسداد رگها هستند، می توانند از جوشانده ریشه رازیانه استفاده کنند.
    • دردهای مفاصل را برطرف می کند.
    • اشتها را زیاد می کند.
    • برای از بین بردن درد آرتروز روغن رازیانه را در محل درد بمالید.
    • رازیانه آب چشم را از بین میبرد و تاریکی چشم را برطرف می سازد.

مطالب مرتبط

خواص و فواید گزنه

گزنه گیاهی است علفی و چند ساله که ساقه آن چهار گوش بوده و بطور قائم تا ارتفاع یک متر بالا می رود. این گیاه در خرابه ها، باغها و نقاط مرطوب که چهار پایان از آن عبور می کنند، بحالت خودرو می روید. ریشه این گیاه خزنده بوده و در ناحیه ای که سبز می شود، کم کم تمام منطقه را فرا می گیرد.

جزییات ...

خواص کوشاد و طریقه مصرف آن

از نظر طبی ریشه گیاه کوشاد قسمت مورد استفاده آن است. این ریشه ضخیم، گوشت ابرنگ زرد تیره و یا قهوه ای مایل به قرمز بوده که دارای طعمی بسیار تلخ و نامطبوع است. برای مصارف طبی ریشه کوشاد باید اقلا سه ساله باشد تا اثر داشته باشد.

جزییات ...

کنگر صحرایی

کنگر صحرایی گیاهی است چند ساله که توسط بذر و ریشه های خزنده خود تولید مثل میکند. از خانواده Compositae است و ارتفاع آن ۳۰ تا ۱۲۰ سانتیمتر با ریشه های عمیق و افقی گسترده میباشد. ساقه های کنگر صحرایی، افراشته و بلند و صاف و بدون کرک ای بوده است.

جزییات ...

کندر چیست و چه خواصی دارد؟

پس از بریدن تنه درخت کندر و تقسیم به قسمتهای کوچکتر، شیره ی سفید شیری مانندی از آن خارج می شود که این قطرات با گذشت کمتر از دو هفته رطوبتشان را از دست داده و خشک شده و تبدیل به یک صمغ نارنجی مایل به قهوه ای می شود که با نام کندر شناخته می شود.

جزییات ...

خواص کلپوره همدانی (مریم نخودی همدانی) در طب سنتی

استفاده از گیاه کلپوره همدانی به طوری که در کتب دارویی قدیمی آمده است، به زمان های دور نسبت داده می شود. بقراط، دیوسکورید، پلین و جالینوس از این گیاه در آثار خود نام برده اند. عصاره این گیاه محتوی مواد موثره زیره است. قسمت مورد استفاده گیاه، سرشاخه گلدار گیاه است.

جزییات ...